Σχολικές δοκιμές

 Οι αναρτήσεις μας είναι εδώ:

https://sxolikesdokimes.blogspot.com/

Από την «ανασκαφή» στη «βιβλιοθήκη»: Οι «αρχαιολόγοι» του Β1 ερευνούν πλευρές της καθημερινής ζωής στο Βυζάντιο

«Ταβλία» και «διβητήσια»: Μια ματιά στην ενδυμασία των Βυζαντινών

Μελετώντας το υλικό που είχαμε στη διάθεσή μας, ιδιαίτερη εντύπωση μας έκανε το γεγονός ότι οι Βυζαντινοί αγαπούσαν ιδιαίτερα τα κοσμήματα. Επιπλέον, καταλάβαμε ότι τα ενδύματα αποτελούσαν διακριτικό στοιχείο τόσο της επαγγελματικής όσο και της κοινωνικής (ευρύτερα) θέσης.

Στις ανώτερες τάξεις του Βυζαντίου ανήκαν φυσικά οι αριστοκράτες, οι οποίοι εμφανίζονταν πάντα με μακριά ενδύματα, σε αντίθεση με τους αγρότες που φορούσαν κοντούς χιτώνες. Στην ενδυμασία των αξιωματούχων εντοπίζονται ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα, προτιμούσαν να φοράνε διαφορετικά χρώματα, στολισμένα με σχέδια και κεντήματα, τα οποία υποδήλωναν τα αξιώματά τους. Οι αυτοκράτορες εμφανίζονταν με κόκκινα παπούτσια και τα πορφυρά ρούχα ήταν ειδικά σχεδιασμένα και αποκλειστικά προορισμένα γι' αυτούς. Στα τέλη του 12^ου αιώνα δόθηκε και στους αξιωματούχους το δικαίωμα να φορούν πορφυρά ενδύματα. Παραμονή των Φώτων οι στολές τους περιλάμβαναν λευκές χλαμύδες. Όταν οι αυτοκράτορες συμμετείχαν σε επίσημες πομπές, φορούσαν άσπρη στολή, ενώ οι υπόλοιποι μαύρη.

Οι αστοί φορούσαν μαύρους χιτώνες με πολλές πτυχώσεις. Το χειμώνα φορούσαν δερμάτινες μπότες, ενώ το καλοκαίρι ανατολίτικα παπούτσια. Οι γυναίκες φορούσαν μανδύα με μακριά μανίκια που κάλυπτε και το κεφάλι. Βέβαια, οι πλούσιες γυναίκες φορούσαν πολυτελή ενδύματα, μεταξωτά και λινά. Από την άλλη πλευρά, οι χιτώνες των χωρικών ήταν αμάνικοι, πάντα υπήρχε ζώνη στη μέση και οι βράκες ήταν μακριές μέχρι τον αστράγαλο. Επομένως, κάθε διαφορετική τάξη είχε το δικό της τρόπο ενδυμασίας.

ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ:

Κοτταρίδη Μαρία

Θεοδοσίου Λουίζα

Γιανακέλλου Δήμητρα

Γραβάνη Αρετή

Από την «ανασκαφή» στη «βιβλιοθήκη»: Οι «αρχαιολόγοι» του Β1 ερευνούν πλευρές της καθημερινής ζωής στο Βυζάντιο

«Τσουκάλια» και «γάρος»: Μια ματιά στη διατροφή των Βυζαντινών

Στο Βυζάντιο, βασικό ρόλο έπαιζε το ψωμί, τα ψάρια, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά, τα οποία τα μαγείρευαν με διάφορους τρόπους. Επίσης, έτρωγαν πουλερικά και αυγά, με τα οποία έφτιαχναν τις περίφημες σφουγγάτες (ομελέτες). Σημαντική ήταν και η θέση που είχε το κρέας, το οποίο εξασφάλιζαν με το κυνήγι. Ακόμα, έτρωγαν φρούτα και έπιναν διάφορα κρασιά τα οποία τα συνόδευαν με μελωμένα και σιροπιαστά γλυκά.

Με όλα αυτά τα είδη φαγητών συνδέονται και τα διάφορα αντικείμενα που βρέθηκαν σε τάφους και σπίτια. Τα αντικείμενα αυτά μας αποκαλύπτουν στοιχεία και για την οργάνωση των επίσημων γευμάτων, όπως π.χ. συμβαίνει με σκαλιστά αντικείμενα πολύ υψηλής ποιότητας (ασημένια κουτάλια). Τα κείμενα μας δίνουν πληροφορίες για τις ασχολίες των μαγείρων στη βυζαντινή εποχή και για τη σπουδαιότητα του ρόλου τους (κυρίως στα μοναστήρια), καθώς και για τα σκεύη στα οποία μαγείρευαν και για τον τρόπο με τον οποίο αποθήκευαν και διατηρούσαν τα φαγητά τους.

Τέλος, η διατροφή αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τους ποιητές του Βυζαντίου.

ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ :

Βαρδαξής Ρωμανός

Κολλύρης Νίκος

Κονίδης Ηλίας

Καρασακαλής Χρήστος

Αμουργιανός – Λορέντζος Δημήτρης

Καμάρας Νίκος

Από την «ανασκαφή» στη «βιβλιοθήκη»: Οι «αρχαιολόγοι» του Β1 ερευνούν πλευρές της καθημερινής ζωής στο Βυζάντιο

Τα δυσάρεστα: ασθένειες, γιατροί, θάνατος

Από όλες τις πηγές, τις εικόνες και τα αρχαιολογικά ευρήματα που μελετήσαμε, καταλήξαμε σε ποικίλα συμπεράσματα που σχετίζονται με τις ασθένειες, το ρόλο των γιατρών και τη στάση απέναντι στο θάνατο στο Βυζάντιο.

Από τις βυζαντινές πηγές του λογισμικού που μελετήσαμε συμπεράναμε ότι η ιατρική συνδεόταν άμεσα με τη θρησκεία. Εκτός από ιατρεία, την εποχή εκείνη, υπήρχαν και ιερά. Όπως αναφέρεται στην πηγή για τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό, οι άγιοι ήταν αυτοί που τον έσωσαν όταν οι γιατροί δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτε άλλο για να τον βοηθήσουν. Επιπλέον, από τη δεύτερη βυζαντινή πηγή αντλούμε κάποιες πληροφορίες για τη στάση που θα έπρεπε να έχουν οι γιατροί απέναντι στους ασθενείς στα βυζαντινά χρόνια.

Παρόμοιες πληροφορίες αντλήσαμε και από τις επιστημονικές πηγές του λογισμικού. Τα νοσοκομεία λειτουργούσαν μέσα στα μοναστήρια. Φοιτητές της Ιατρικής εκπαιδεύονταν από έναν καθηγητή της Ιατρικής. Οι γιατροί θεράπευαν τους ασθενείς σύμφωνα με κάποιες μεθόδους και χρησιμοποιώντας ποικίλα μέσα (όπως αλοιφές, φλεβοτομίες, καθάρσια κ.ά.). Μια άλλη πηγή μάς πληροφορεί για τις δοξασίες σχετικά με το θάνατο, τις μεταθανάτιες αντιλήψεις και τους τύπους ταφών.

Τέλος, από τις εικόνες των αρχαιολογικών ευρημάτων καταλήξαμε σε κάποια ευρύτερα συμπεράσματα. Υπήρχαν πολλά είδη ιατρικών εργαλείων σχεδιασμένα όλα με πολλή αφοσίωση. Επιπροσθέτως, τα χάλκινα δοχεία μάς έδωσαν πληροφορίες για την προσεγμένη αποθήκευση και συντήρηση των φαρμάκων. Πήραμε περισσότερες πληροφορίες από ένα φυλαχτό για τις αντιλήψεις, πεποιθήσεις των ανθρώπων, για τη σχέση τους με το Θεό και το θάνατο. Οι τρεις τοιχογραφίες σε τάφους αποδεικνύουν τη στάση των ανθρώπων απέναντι στο θάνατο και τον τρόπο αντιμετώπισής του.

ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ:

Ασπιώτη Αριάδνη

Καραϊσκου Βιβή

Βλαχαντώνη Ελένη

Ανδρούτσου Ακριβή

Κατσικιώτη Ελένη

Από την «ανασκαφή» στη «βιβλιοθήκη»: Οι «αρχαιολόγοι» του Β1 ερευνούν πλευρές της καθημερινής ζωής στο Βυζάντιο

Τα ευχάριστα: στιγμές ψυχαγωγίας στο Βυζάντιο


Οι Βυζαντινοί ήταν «οπαδοί» της ψυχαγωγίας και συχνά το αποδείκνυαν με τις διάφορες μορφές διασκέδασης που είχαν.

Κλασικά, οι Βυζαντινοί ήταν «φίλοι» του χορού και της μουσικής. Η κυριότερη μορφή διασκέδασης των Βυζαντινών ήταν οι θρησκευτικοί εορτασμοί και τα πανηγύρια των τοπικών αγίων, ενώ στην πρωτεύουσα τα ενδιαφέροντα των κατοίκων περιστρέφονταν επίσης και γύρω από τον ιππόδρομο (αρματοδρομίες), τις θεατρικές παραστάσεις, τις λαϊκές γιορτές και τις θρησκευτικές πομπές, καθώς και τις τιμητικές γιορτές που διοργανώνονταν για τον αυτοκράτορα.

Επίσης, οι Βυζαντινοί έπαιζαν επιτραπέζια παιχνίδια, όπως παιχνίδια στρατηγικής, τα περισσότερα από τα οποία θύμιζαν σκάκι, και παιχνίδια τύχης, που παίζονταν με ζάρια και μπάλες, που θύμιζαν το σύγχρονο flipper.

Τέλος, το παιχνίδι με φιγούρες (κούκλες) αποτελούσε καθημερινότητα των παιδιών στο Βυζάντιο. Αυτές οι φιγούρες ήταν εμπνευσμένες από την καθημερινή ζωή (άνθρωποι) ή από τη μυθολογία και την ιστορία (δούρειος ίππος).

ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ:

Βλαχαντώνης Κων/νος

Ηλιόπουλος Αναστάσης

Δαλετζάκης Κων/νος

Γαραντωνάκης Δημήτριος

Δημητρογιάννης Νικόλαος

Από την «ανασκαφή» στη «βιβλιοθήκη»: Οι «αρχαιολόγοι» του Β1 ερευνούν πλευρές της καθημερινής ζωής στο Βυζάντιο

Στο σπίτι: η βυζαντινή οικία και η οικογενειακή ζωή

Το θέμα το οποίο μελετήσαμε είναι «το σπίτι και η οικογένεια».

Τα σπίτια στο Βυζάντιο φτιάχνονταν από τους ιδιοκτήτες τους ανάλογα με τις οικονομικές τους ικανότητες. Έτσι, τα σπίτια του βυζαντινού λαού ήταν φτηνές κατασκευές. Διέθεταν αυλές και ήταν κατασκευασμένα με τρόπο τέτοιο ώστε να μπορούν να στεγάζουν συγγενικές οικογένειες. Αντίθετα, οι αριστοκράτες διέθεταν στα σπίτια τους εσωτερικές αυλές, διαδρόμους, πύργους, πολλά δωμάτια και λουτρά.

Για να φιλοξενούν πολλές οικογένειες, τα σπίτια ήταν διώροφα. Επίσης, ήταν πέτρινα, όπως και οι εστίες τους, που μπορούσαν να είναι πολλών διαφορετικών τύπων. Επιπλέον, είχαν πολλούς αποθηκευτικούς χώρους.

Στο Βυζάντιο τα περισσότερα αντικείμενα ήταν λιτά, όπως για παράδειγμα τα στέφανα του γάμου. Επίσης λιτή ήταν και η διακόσμηση του σπιτιού, που συχνά είχε επαναλαμβανόμενα μοτίβα.

Η βυζαντινή οικογένεια ήταν κυρίως πατριαρχική. Στα οικονομικά θέματα που αφορούσαν την οικογένεια, αρχηγός ήταν ο άντρας, αλλά και η γυναίκα είχε εξίσου σημαντικό ρόλο. Μετά το γάμο, οι γυναίκες μετακόμιζαν στο σπίτι του συζύγου τους, παίρνοντας μαζί και την προίκα τους. Σε λογοτεχνικές πηγές της εποχής, βρίσκουμε παραδείγματα γυναικών που εμφανίζονται δυσαρεστημένες από τη συμπεριφορά του συζύγου τους, αφού, αν και έκαναν όλες τις δουλειές του σπιτιού, δεν επιβραβεύονταν.

Από όλα τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι η καθημερινή ζωή των βυζαντινών ήταν οργανωμένη και απλή.

ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ:

Καραγιάννη Σπυριδούλα

Αρπατζάνη Αλεξία

Γκίκας Μενέλαος

Αντωνόπουλος Αλέξανδρος

 

Από την «ανασκαφή» στη «βιβλιοθήκη»: Οι «αρχαιολόγοι» του Β1 ερευνούν πλευρές της καθημερινής ζωής στο Βυζάντιο

Στο σχολείο: τα βάσανα των μαθητών

Στο Βυζάντιο, τα παιδιά ξεκινούσαν την εκπαίδευση από τα έξι τους χρόνια. Τα περισσότερα φοιτούσαν σε σχολεία, τα οποία συνήθως στεγάζονταν δίπλα σε ναούς. Ωστόσο, τα αγόρια των εύπορων οικογενειών και τα κορίτσια διδάσκονταν στο σπίτι από ιδιωτικούς δασκάλους.

Όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από το χώρο στον οποίο φοιτούσαν, διδάσκονταν τα ίδια μαθήματα και ακολουθούσαν τους δύο βασικούς κύκλους σπουδών. Αυτοί ήταν η προπαιδεία και η εγκύκλιος παιδεία. Στην προπαιδεία μάθαιναν ανάγνωση, αριθμητική και γραφή. Αξίζει να σημειωθεί ότι η γραφή στα βυζαντινά χρόνια ήταν μικρογράμματη, με άλλα λόγια τα γράμματα ήταν μικρά και ενωμένα μεταξύ τους, και ότι τα παιδιά έγραφαν με μελάνι. Στην εγκύκλιο παιδεία διδάσκονταν γραμματική, ρητορική, φιλοσοφία, μουσική, γεωμετρία και αστρονομία.

Όταν τα παιδιά ολοκλήρωναν τους δύο βασικούς άξονες σπουδών, είχαν τη δυνατότητα να φοιτήσουν σε ανώτερες σχολές. Εκεί, μελετούσαν κυρίως τα έργα της αρχαίας γραμματείας που είχαν αντιγράψει οι λόγιοι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η «Μυριόβιβλος» του Φωτίου, η οποία περιέχει τριακόσια φιλολογικά δοκίμια.

Δεν πρέπει να παραλείψουμε ότι σε όλη τη διάρκεια της εκπαίδευσης των παιδιών κυριαρχούσε η ανωτερότητα του δασκάλου προς τους μαθητές. Αυτό επαληθεύεται από μια μικρογραφία χειρογράφου στην οποία ένας δάσκαλος κάθεται σε υπερυψωμένο θρανίο και οι μαθητές βρίσκονται χαμηλότερα. Ίσως αυτός να ήταν και ο κύριος λόγος (αλλά όχι ο μοναδικός) για τον οποίο τα παιδιά προσπαθούσαν να βρουν διεξόδους απ’ τα μαθήματα, όπως το να κυνηγούν πέρδικες και ορτύκια.

ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ:

Καμπέλου Μαρία

Δρακοπούλου Κων/να

Κλάδου Μαρία

Κλάδου Εύα